Dansen op het scherpst van de snede
Terwijl de sneeuwvlokken neerdalen in de Italiaanse Alpen en de schaatsen geslepen worden in Milaan, zit ik met een heel andere blik voor de buis dan de gemiddelde sportfanaat. Natuurlijk, de snelheid van de shorttrackers is indrukwekkend en de sprongen van de snowboarders laten m'n hart sneller kloppen, maar voor een danseres is er maar één echt hoogtepunt tijdens deze Olympische Winterspelen van 2026: het kunstrijden, en dan specifiek de ritmische dans.
In mijn ruim dertig jaar in de danswereld heb ik duizenden choreografieën gezien, van de kleinste salsaclubs in de Caribbean tot de grote podia in Europa. Maar er blijft iets magisch aan dansen op het ijs. Het is de ultieme combinatie van atletisch vermogen en artistieke expressie. Dit weekend stond in Milaan de ritmische dans op het programma, een onderdeel dat voor ons als dansers eigenlijk het meest herkenbaar is.
De magie van de Ritmische Dans in Milaan
Gisterenavond, rond de klok van half tien, was het zover. De livestreams van de NOS stonden roodgloeiend voor de ritmische dans bij het kunstrijden. Voor wie het niet weet: bij ijsdansen heb je twee onderdelen. De ritmische dans (voorheen de korte kuur) en de vrije dans. Wat de ritmische dans zo interessant maakt, is dat de internationale schaatsunie (ISU) elk jaar een specifiek thema en een verplicht ritme kiest. Dit dwingt de paren om binnen strakke kaders hun creativiteit te tonen.
In Milaan zagen we dit jaar een focus op ritmes die we in de ballroom- en latinwereld ook maar al te goed kennen. De techniek die deze atleten gebruiken om hun 'edges' (de randen van hun schaatsen) te controleren terwijl ze een emotioneel verhaal vertellen, is werkelijk ongekend. In een liveverslag van de NOS zagen we hoe de spanning in het Mediolanum Forum in Milaan om te snijden was. Het gaat niet alleen om de techniek; het gaat om de connectie tussen de twee partners.
De link tussen de dansvloer en het ijs
Mensen vragen me wel eens: "Vanessa, wat heeft kunstrijden nou met salsa of ballroom te maken?" Mijn antwoord is altijd hetzelfde: alles. De basis van beweging blijft gelijk. Het gaat om je as, je houding, de manier waarop je je gewicht verplaatst en hoe je communiceert met je partner zonder woorden te gebruiken. Bij Miss Salsa hameren we altijd op die connectie, en op het ijs zie je die in de meest extreme vorm terug.
Als een paar een 'twizzle' uitvoert – die razendsnelle draaitjes op één been die synchroon moeten lopen – dan is dat in feite een technisch hoogstandje dat we op de dansvloer ook kennen, maar dan zonder de wrijving van de vloer. De kleinste afwijking in de hoek van je schouder of de richting van je blik kan ervoor zorgen dat je uit de bocht vliegt. Dat is de precisie waar ik na dertig jaar nog steeds met open mond naar kijk.
Wat we kunnen leren van de Olympische atleten
Wat me dit jaar opvalt in Milaan, is de enorme nadruk op storytelling. De technische score is belangrijk, maar de 'presentation score' maakt vaak het verschil tussen zilver en goud. Dit is een waardevolle les voor elke danser in Nederland. Of je nu een beginner bent die net zijn eerste stappen zet of een gevorderde die traint voor wedstrijden: techniek is slechts het voertuig. De emotie is de brandstof.
Ik herinner me nog de Spelen van jaren geleden, waar de choreografieën vaak nog wat statisch waren. Tegenwoordig trekken ze choreografen uit de moderne dans- en hiphopwereld aan om de programma's te maken. Dat zie je terug in de vloeiende bewegingen en de gewaagde muziekkeuzes. Het is niet meer alleen klassieke muziek; we horen beats, jazz en zelfs invloeden van wereldmuziek op het ijs.
De realiteit van de sport: vallen en opstaan
Natuurlijk is het niet alleen maar glitter en glamour. De Olympische Spelen laten ook de harde kant van de sport zien. Terwijl we genoten van de dans, zagen we in andere arena's ook de teleurstelling. Zo was er de trieste aftocht van Lindsey Vonn en het stranden van de Nederlandse snowboarder Dekker. Dit herinnert ons eraan hoe fragiel een sportcarrière is.
In de danswereld kennen we dat ook. Een blessure kan zomaar roet in het eten gooien. Maar de veerkracht die deze sporters tonen, is inspirerend. Het gaat er niet om hoe vaak je valt, maar hoe je weer opstaat en je programma afmaakt met een glimlach. Dat is de ware spirit van de Spelen.
Concreet: Hoe volg je de dansonderdelen?
Wil je zelf de komende dagen de dansprestaties in Milaan volgen? De NOS heeft uitgebreide livestreams waarbij je vaak kunt kiezen voor commentaar van experts zoals Maarten Tip. Het kunstrijden vindt voornamelijk plaats in de avonduren, wat perfect is om na je eigen training even onderuit te zakken op de bank.
- Ritmische dans: De eerste resultaten druppelen nu binnen en de topfavorieten maken hun borst nat voor de vrije dans.
- Vrije dans: Dit is waar de echte creativiteit naar boven komt. Geen verplichte patronen meer, maar volledige artistieke vrijheid.
- Locatie: Alles vindt plaats in het bruisende Milaan, terwijl de ski-onderdelen zich meer in de bergen van Cortina d'Ampezzo afspelen.
Het mooie van deze tijd is dat we alles live kunnen volgen. Je hoeft niks meer te missen van de voetplaatsingen of de gezichtsuitdrukkingen van de rijders. Voor mij als kijker is het een constante bron van inspiratie voor nieuwe choreografieën en bewegingspatronen.
Mijn advies voor dansliefhebbers
Kijk deze dagen niet alleen naar de scores. Let eens op de manier waarop de paren hun armen gebruiken om de ruimte te vullen. Kijk hoe ze hun snelheid gebruiken om een dramatisch effect te creëren. Er zit zoveel informatie in die paar minuten op het ijs waar wij op de houten vloer ons voordeel mee kunnen doen. Dat is de kracht van de Olympische gedachte: het overstijgen van je eigen grenzen en leren van de allerbesten, in welke discipline dan ook.
Ik blijf de komende dagen in ieder geval gekluisterd aan de livestreams. De passie die van het ijs afspat in Milaan, herinnert me er weer aan waarom ik dertig jaar geleden verliefd ben geworden op de wereld van de dans. Het is een taal die iedereen begrijpt, of je nu op schaatsen staat of op dansschoenen.