Een historisch moment op het ijs van Milaan
Wie mij al langer volgt bij Miss Salsa, weet dat mijn hart niet alleen sneller gaat kloppen van een strakke salsa-on-two of een gepassioneerde bachata. Dans is overal, en op dit moment gebeurt er iets op het ijs in Italië waar ik als Nederlandse dansliefhebber echt kippenvel van krijg. We kijken momenteel naar de Olympische Winterspelen 2026 in Milaan en Cortina d'Ampezzo, en voor het eerst in de geschiedenis wordt Nederland vertegenwoordigd in de discipline van het paarrijden. Het duo dat deze mijlpaal neerzet? Michel Tsiba en Daria Danilova.
In mijn dertig jaar in de danswereld heb ik veel talenten voorbij zien komen, maar de weg die Michel Tsiba heeft afgelegd is er een van een zeldzame categorie. Terwijl we in de danszaal vaak praten over 'flow' en 'connectie', voegen deze kunstschaatsers daar een element van pure fysieke waaghalserij aan toe. Het paarrijden is misschien wel de meest technische en risicovolle vorm van dans die er bestaat. Dat we nu eindelijk een Nederlands koppel op dit niveau hebben, is eigenlijk een klein wonder.
Van Zandvoortse ijshockeydroom naar het kunstrijden
Het verhaal van Michel Tsiba begint niet in een prestigieuze Russische balletschool, maar gewoon in Zandvoort. De zoon van een Russische vader en een Oekraïense moeder stapte op zevenjarige leeftijd voor het eerst het ijs op. Grappig genoeg was zijn oorspronkelijke doel helemaal niet om kunstschaatser te worden; hij wilde ijshockeyen. Maar zoals dat vaker gaat met grote talenten, zag zijn eerste coach iets in zijn bewegingen wat beter paste bij de sierlijkheid van het kunstrijden.
De weg naar de top was voor Michel niet altijd over rozen gegaan. In de jaren negentig en het begin van deze eeuw was het voor een jongen in Nederland best wel een uitdaging om voor kunstschaatsen te kiezen. Hij kreeg op school te maken met pesterijen, soms zelfs homofoob van aard, simpelweg omdat hij een sport beoefende die door velen als 'niet stoer' werd gezien. In mijn eigen ervaring in de danswereld heb ik dit helaas vaker gezien bij getalenteerde mannelijke dansers. Het vergt een enorme mentale kracht om op die leeftijd je eigen pad te blijven volgen. Michel deed dat, won in 2018 de Nederlandse titel bij de senioren als solorijder, en besloot toen dat zijn toekomst in het paarrijden lag.
De match met Daria Danilova
Paarrijden is in Nederland een discipline die we eigenlijk nauwelijks kennen. We zijn goed in hardrijden op de schaats, maar de technische finesses van lifts en worpen op het ijs? Dat moesten we van ver halen. Omdat er in eigen land geen partner te vinden was, moest Michel over de grens kijken. Hij vond zijn match in de Russische Daria Danilova in Berlijn.
Daria, die op haar derde begon in Moskou, was als solorijder een 'middenmoter' in het moordende Russische circuit. Maar haar lengte en lichte gewicht maakten haar de ideale partner voor het paarrijden. Sinds 2018 traint het duo samen, een reis die hen langs Berlijn, Moskou, Sotsji en uiteindelijk Heerenveen leidde. Wat ik prachtig vind aan hun verhaal, is de integratie van Daria. Sinds 2020 woont ze in Zandvoort en in 2024 kreeg ze officieel de Nederlandse nationaliteit. Waar ze eerst alleen in het Russisch communiceerden, praten ze nu in hun gezamenlijke woning in Heerenveen gewoon Nederlands met elkaar.
Een eerbetoon aan Sjoukje en Joan
Het optreden van Tsiba en Danilova op deze Winterspelen is meer dan alleen een sportieve prestatie; het is een emotioneel eerbetoon. In een recent interview met De Telegraaf gaven ze aan dat hun kür een ode is aan de onlangs overleden kunstschaatsiconen Sjoukje Dijkstra en Joan Haanappel.
Voor de jongere generatie: Sjoukje en Joan waren de vrouwen die het kunstrijden in Nederland op de kaart zetten in de jaren '50 en '60. Dat Michel en Daria nu, zoveel decennia later, de fakkel overnemen in het paarrijden, voelt als de cirkel die rond is. Ze schaatsen niet alleen voor zichzelf, maar voor de hele historie van de sport in ons land. Volgens het NRC geeft dit Nederlandse duo de sport precies de impuls die het nodig heeft.
De technische uitdaging in het Mediolanum Forum
Als we kijken naar de competitie in het Mediolanum Forum in Assago (nabij Milaan), dan moeten we eerlijk zijn: een medaille is voor het Nederlandse paar een zeer verre droom. De topfavorieten zijn de Japanners Miura Riku en Kihara Ryuichi, die de afgelopen jaren bijna alles hebben gewonnen wat er te winnen valt. Ook de Italianen Sara Conti en Niccolò Macci hebben het thuisvoordeel en een ijzersterke techniek.
Maar in de dans en het kunstrijden gaat het niet altijd om het goud. Het gaat om de uitvoering van de elementen. Let bij Michel en Daria vooral op de synchronisatie. In het paarrijden moeten de schaatsers exact dezelfde bewegingen maken, vaak met hun rug naar elkaar toe, zonder elkaar te kunnen zien. Dat vereist een blind vertrouwen dat je alleen opbouwt door duizenden uren samen te trainen. De lifts, waarbij Michel Daria met één hand boven zijn hoofd tilt terwijl hij op één ijzer balanceert, zijn technisch gezien vergelijkbaar met de moeilijkste acrobatische lifts in de salsa, maar dan op een glad oppervlak met een snelheid van 30 kilometer per uur.
Wat wij als dansers hiervan kunnen leren
Vanuit mijn 30 jaar ervaring zie ik een belangrijke les in het verhaal van Michel Tsiba. Het gaat over veerkracht. Of je nu op de dansvloer staat of op het ijs: je krijgt te maken met kritiek, met mensen die vinden dat je het niet kunt, of met fysieke tegenslagen. Michel had elk moment kunnen stoppen toen hij gepest werd, of toen hij in Nederland geen partner kon vinden. In plaats daarvan verlegde hij zijn grenzen en zocht hij de oplossing buiten de gebaande paden.
Daarnaast is de transitie van Daria een voorbeeld van toewijding. Ze veranderde van land, taal en discipline om haar droom na te jagen. Dat is de passie die we ook in de danswereld nodig hebben. Het kunstrijden is tijdens deze Spelen in Milaan weer een van de best bekeken sporten, en dat is terecht. Het is de ultieme combinatie van atletisch vermogen en artistieke expressie.
Michel en Daria laten zien dat Nederland, ondanks onze focus op het langebaanschaatsen, ook een plek verdient in de wereld van het artistieke paarrijden. Of ze nu tiende of twintigste worden, ze hebben de weg vrijgemaakt voor een nieuwe generatie Nederlandse kunstrijders die durven te dromen van het paarrijden. En dat is, als je het mij vraagt, de grootste winst van deze Winterspelen.